كمال ثابت « 1 » كرده است در ميان شهر و مقصوره‌هاى بازينت و منبرهاى باتكلّف ، و منارهاى رفيع ، و كراسى علما و نوبت عقود مجالس و كتبخانه‌هاى ملء « 2 » از كتب طوايف ، و مدرسه‌هاى معروف چون مدرسهء سعد صلب « 3 » و مدرسهء اثير الملك ، و مدرسهء شهيد سعيد « 4 » عزّ الدّين مرتضى قدّس اللّه روحه ، و مدرسهء سيّد امام زين الدّين اميرهء شرفشاه « 5 » كه قاضى و حاكم است ، و آن سراى ستّى « 6 » فاطمه بنت موسى بن جعفر عليهما السّلام با وقاف و مدرّس « 7 » و فقها و ائمّه و زينت تمام و قبول اعظم ، و مدرسهء ظهير « 8 » عبد العزيز ، و مدرسهء استاد بو الحسن كميج ، و مدرسهء شمس الدّين مرتضى با عدّت و آلت و درس ، و مدرسهء مرتضى كبير شرف الدّين بازينت و آلت و حرمت و قبول ، و غير آن كه بذكر همه كتاب مطوّل شود ، و مساجد بيمر ، و مقريان فاخر عالم بقراءت ، و مفسّران عالم بمنزّلات و مؤوّلات ، و ائمّهء نحو و لغت و اعراب و تصريف و شعراى بزرگ و فقها و متكلّمان از اسلاف باخلاف رسيده ، و زهّاد متعبّد و حاجيان بيمر ، و روزه‌داران سه ماهه و ايّام شريفه ، و نمازكنندگان بشب ، و أهل بيوتات از علوى و رضوى و تازى و ديالم و غيرهم ، و هرسحرگاه از چند مسجد و مناره آواز موعظت و بانگ نماز متواتر « 9 » ، و هرروز در مساجد كبير و صغير و مدارس معروف و در سراهاى بزرگان « 10 » ختم قرآن معتاد و معهود ، و مالهاى فراوان كه هرسال از وجوه حلال بمتابعت شريعت در وجوه زكوات و اخماس

--> ( 1 ) - ث ب م : « جماعة تائف » ح د : « بهاء الدّين كمال نائب » و صحيح همانا متن است كه صريح نسخهء « ع » نيز است و براى ترجمهء وى رجوع شود بتعليقهء 83 . ( 2 ) - نسخ : « ملأ » . ( 3 ) - ث : « صفد صلب » . ( 4 ) - م ب : « سعيد شهيد » ح د : « سيد سعيد » . ( 5 ) - منتجب الدين ( ره ) در فهرست گفته : « السيد زين الدين اميره بن شرفشاه الحسينى ثقة قاضى قم » و ابن حجر در لسان الميزان گفته ( ج 1 ؛ ص 466 ) : « أمير بن شرفشاه الشريف الحسينى القمى ، قال ابن بابويه : كان قاضى قم و كان يناظر بمذهبه فى المجالس و لا يتوقى ، و له تصانيف و كرم و ورع و صدقة فى السرّ و حسن السمت » ( اين ترجمه از تاريخ رى منتجب الدين ( ره ) نقل شده است ) . ( 6 ) - م ب د : « و آن مشهدستى » و ستى مخفف : « سيدتى » است . ( 7 ) - م ب ح د : « با اوقاف بمدرسين » ح د : « با اوقاف و مدرسه » . ( 8 ) - م : « ظهير الدين » ح د : « طبيب الدين » . ( 9 ) - ع ث ب : « تواتر » . ( 10 ) - ح : « سرايهاى » .